Jak każdy z nas kolekcjonerów, chciałby aby każdy jego egzemplarz zachował się w jak najlepszym stanie, dlatego na rynku pojawia się coraz to więcej różnego typu akcesoriów do konserwacji i przechowywania naszej drogocennej kolekcji. Sprawą priorytetową każdego z nas jest przechowywanie monet tak, aby nie doszło do zadrapania ich powierzchni co skutkowałoby na obniżeniu jej wartości pieniężnej ale również i degradacji walorów estetycznych. Najczęściej ludzie zaopatrują się w klasery które umożliwiają skatalogowanie swoich monet w konkretnych kategoriach, grupując je datami, ilości wybitych egzemplarzy czy też ich wartości. Drugą opcją którą również często wybierają kolekcjonerzy, są kapsle na monety. Są to plastikowe pudełka, przeźroczyste i szczelne, co w efekcie daje idealną ochronę przed upadkami czy też różnego typu cieczami, a przeźroczysta powierzchnia daję nam pełny wgląd na nasz numizmat. Przy dużej ilości takich kapsli ich przechowywanie nie jest takie łatwe, dlatego w myśl techniki zostały wyprodukowane ozdobne kasetki, zawierające wkłady do których pasują kapsle o konkretnej średnicy. Przy konserwacji monet, niezbędne są rękawiczki wykonane z lekkiej tkaniny, dzięki czemu nie pozostawimy odcisków na naszych monetach a jak wiadomo, tłuste ślady są trudne do usunięcia. Do czyszczenia wykorzystuje się różnego typu środki chemiczne, których wybór jest naprawdę ogromny i również należy zwrócić uwagę na to, z jakiego stopu wykonane są czyszczone przedmioty, gdyż do każdego stopu przy czyszczeniu wykorzystywane są różne związki chemiczne a użycie niewłaściwego może zniszczyć nieodwracalnie powierzchnię naszej monety.
Read more…
09 DecKunsztownie przechowywana kolekcja.
09 DecTematy monet
Jak będzie wyglądał awers i rewers monety zależy od przyjętego projektu, jednak można zauważyć powtarzające się tematy, które są ukazywane na monetach.
Jednym z częstych tematów branych pod uwagę przy projektowaniu monet, jest sport. Nie ma chyba żadnych igrzysk olimpijskich, czy mistrzostw świata w obojętnej dyscyplinie sportu nie upamiętnianych monetami kolekcjonerskimi. Wybijane są monety z obiektami sportowymi, symbolami dyscyplin jak też z wizerunkami medalistów. Monety kolekcjonerskie o tematyce sportowej wybijane są przez organizatorów zawodów, jak też przez państwa w nich uczestniczące. Najbliższe Letnie Igrzyska Olimpijskie odbędą się w Londynie w 2012 roku, a już teraz Brytyjska Mennica Królewska przygotowała na tą okoliczność serię monet srebrnych i złotych. Z okazji Igrzysk Olimpijskich w Pekinie w 2008 roku Chiny również wyprodukowały szereg nominałów upamiętniających to zdarzenie. Na aukcjach numizmatycznych zaznaczają się monety tematycznie związane z Zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi w Vancouver w Kanadzie wyemitowane przez wiele państw, również przez Polskę.
Częstym tematem monet są zwierzęta, zarówno gatunki zagrożone wymarciem, jak też występujące w przyrodzie jeszcze w dużych ilościach. Rzadko spotykane gatunki zwierząt widnieją na monetach australijskich ,chińskich (panda), kanadyjskich. Mennice wielu państw wyemitowały monety z wizerunkiem zwierząt. Wdzięcznym tematem produkowanych monet kolekcjonerskich są bajki. Polska również wyemitowała nominały w tym temacie. Na monetach widnieje wizerunek Misia Uszatka, Bolka i Lolka oraz postacie z bajek Disneya.
Read more…
10 SepDbaj o swoje monety
Posiadacze monet wykonanych ze szlachetnego kruszcu np. ze srebra mają co najmniej kilka sposobów ich przechowywania. Niektóre banki proponują swoim klientom sejfy bankowe za które pobierają odpowiednie czynsze. Jest to jednak rozwiązanie przeznaczone dla właścicieli monet zakupionych w celach inwestycyjnych. Z reguły kolekcjonerzy srebrnych monet przechowują je w domu. Należy jednak robić to umiejętnie tak aby monety nie uległy uszkodzeniu czy zniszczeniu. Np. monety srebrne często ulegają utlenieniu co sprawia że zmieniają kolor i reagują na niskie bądź wysokie temperatury, dlatego temperatura powinna być stała, umiarkowania, nie powinno być tez wilgoci w powietrzu. Można również przechowywać takie monety w specjalnych hermetycznych pojemnikach dających duże zabezpieczenie przed czynnikami atmosferycznymi. Bez względu na powyższe uwagi monety zawsze trzeba zabezpieczać, nawet jeżeli są umieszczone w klaserze czy albumie nie powinno się ich bez powodu wyjmować albo przekładać. Trzeba wybierać takie albumy które dają możliwości oglądania zarówno awersu jak i rewersu monety. Nie trzeba jej wtedy wyjmować. Trzeba również zwrócić uwagę na rodzaj tworzywa z którego jest wykonany album, jaki jest rodzaj plastikowej osłonki chroniącej monetę, czy nie będzie powodował nalotu na monecie i czy będzie odpowiednio przeźroczysty co pozwoli na dokładne jej oglądanie. Każdy taki album posiada kieszonki w kształcie kopert do których wkłada się monety, ważne aby posiadały zabezpieczenia przed wyślizganiem się monet czy wypadanie, Album powinien również posiadać rożne wielkości tych kopert dla różnego rodzaju monet o różnych nominałach. Nie należy szukać oszczędności kupując taki album. Czym droższy tym lepsze, mocniejsze i właściwsze tworzywo, dlatego warto dołożyć kilka złotych aby zakupić coś co posłuży nam dłużej a co najważniejsze odpowiednio zabezpieczy nasze monety. Dla osób o nieco zasobniejszych portfelach proponuje się specjalne szuflady do przechowywania monet wykonane z drewna, ozdobione materiałem itd.
16 MayCzy kupować złote monety na aukcjach?
Złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 stanowią jeden z głównych artykułów, jakich poszukuje wielu numizmatyków. Są rzadkie, ponieważ ich nakład zazwyczaj nie przekracza dwóch do trzech tysięcy. Są też wyjątkowo piękne, ponieważ zdecydowana większość z nich wykonywana jest z niezwykłą wprost dbałością o detale. Są też dość drogie, ale głównym generatorem ceny jest wartość kolekcjonerska, ponieważ te o nominale dwustu złotych kosztują w dniu emisji mniej niż tysiąc siedemset złotych- cena ta jest ustalona arbitralnie przez NBP i nie ma możliwości zmiany jej dla jednej monety.
Później forma internetowe i portale aukcyjne przez krótki czas wrą od dyskusji kto co kupił, komu się tym razem nie udało, a kto za ile odsprzeda swoją zdobycz. I tu zaczyna się problem, ponieważ złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 są jednym z najczęściej podrabianych skarbów numizmatycznych. Warto więc zwrócić uwagę na to, czy dany sprzedawca wraz z moneta sprzedaje, albo przynajmniej daje do wglądu certyfikat, jaki od kilku lat Mennica Polska i NBP dodają do każdej złotej monety, a który potwierdza jej autentyczność. Jeśli nie- rezygnujmy z zakupu, zanim nie damy się naciągnąć. Bicie monet z innej grzywny i o innej zawartości metalu to stary jak świat trik umożliwiający podłożenie fałszywej monety- całe średniowiecze w ten sposób dobijano gospodarki krajów sąsiednich w całej europie.
Warto więc, żebyśmy kupując złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 nie nabrali się na najstarszy możliwy przekręt fałszerzy monet. Oczywiście trudno jest liczyć, że uda nam się dotrzeć na dzień sprzedaży do NBP, ale zawsze warto spróbować, zwłaszcza, że cena emisyjna jest niższa niż cena na aukcjach- bardzo rzadko zdarza się, żeby po jakimś czasie sytuacja ta uległa nieznacznej zmianie, a i w takim przypadku zazwyczaj szybko następuje korekta ceny rynkowej i wszystko wraca do normy.
Zakup złotej monety kolekcjonerskiej 1976-2009 to zawsze prosty wydatek, ale numizmatyka w ogóle nie należy do tanich hobby. Zwłaszcza, że kolekcjoner rzadko poprzestaje na jednej monecie- zebranie zaś większej ich liczby jest trudne z kilku powodów. Po pierwsze- finansowego, co już sobie jakoś wyjaśniliśmy, po drugie- logistycznego. Chętnych jest zawsze więcej niż monet i to do tego stopnia, że dwa dni to standardowy czas trwania sprzedaży w NBP, potem zwyczajnie nie ma już co sprzedawać. I właśnie dlatego powinniśmy ostrożnie podchodzić do aukcji internetowych- jest ich sporo, monet natomiast mało i nie są trudne do podrobienia.
09 MayMonety kolekcjonerskie – hobby ale również możliwość zarobku.
Kolekcjonowanie monet to dla większości ludzi przede wszystkim hobby i takie skojarzenia numizmatyka zazwyczaj budzi. W ostatnich latach jednak, przyszła moda na inwestowanie w alternatywne źródła oszczędnościowe. Zaczęto kupować dzieła sztuki, złoto lub inne rzeczy, które w długotrwałych prognozach mogą w przyszłości przynieść zysk. Jednym ze sposobów inwestowania mogą być numizmaty. Zakupione monety kolekcjonerskie z lat 1972-2009 potrafią w ciągu roku przynieść zysk osiągający 100-200% włożonego kapitału! Według niektórych źródeł, zainwestowanie w monety kolekcjonerskie bez żadnej wiedzy numizmatycznej na temat nakładu monety i jej stanu, potrafi przynieść w skali roku zysk około 20 procent, co w przypadku lokat i innych tradycyjnych i „bezpiecznych” metod inwestowania jest progiem niemalże nieosiągalnym. Szczególną popularnością cieszą się monety srebrne, które zazwyczaj przedstawiają różne zwierzęta. W środowisku, numizmaty te nazywane są „zwierzakami”. Oczywiście im moneta starsza, tym szybciej nabiera na wartości. Ważny jest również nakład monety w jakim została wydana. Przed drogimi zakupami w specjalistycznych sklepach, warto zasięgnąć porady u specjalisty. Chodzi tu przede wszystkim o ocenę stanu monety i wartość kolekcjonerską. Należy również zwrócić uwagę na to, że cena kruszcu, z którego moneta została wykonana, nie będzie nigdy niższa niż cena rynkowa owego kruszcu. W momencie, w którym postanowimy zainwestować w złoto lub srebro, można zastanowić się czy nie lepiej wydać zgromadzony kapitał na numizmaty. Jak już wspomniałem – cena kruszcu jest taka sama, monety posiadają jednak dodatkową wartość kolekcjonerską, która po pewnym czasie zwielokrotnia cenę ich sprzedaży. Wartość monety wzrasta od chwili jej zakupu. Nie ma w zasadzie monety kolekcjonerskiej z lat 1972-2009, która po maksymalnie 8 miesiącach nie przyniosłaby widocznego zwrotu wydanej nań gotówki. Inwestując w numizmaty pomijamy również pośredników w postaci banku czy doradcy finansowego. Nie musimy z nikim dzielić zysków z naszej inwestycji. Ewentualną niedogodnością w tego typu inwestycji jest to, że zakupem i sprzedażą musimy zainteresować się praktycznie zupełnie sami. Przeglądając dane na ten temat jestem jednak w stanie stwierdzić, że takie zagospodarowanie kapitału potrafi przynieść zyski porównywalne lub wyższe od giełdowych, które jak wiadomo niosą ze sobą nieporównywalnie wyższe ryzyko. Nowe kolekcje wydawane przez polską mennicę są najczęściej laminowane plastikiem, a monety złote dostają dodatkowo certyfikat. Można więc połączyć przyjemne z pożytecznym. Kolekcjonujmy numizmaty i zarabiajmy.
02 MayWłoskie euro.
Monety euro bite we Włoszech są pod pewnym względem charakterystyczne. Jak na kraj o bardzo bogatej kulturze i równie bogatej historii politycznej, nie zawsze ocenianej pozytywnie, rozsądnym posunięciem wydaje się odwołanie w monetach euro do kultury, a nie do symboli narodowych, choć niektóre z motywów kojarzą się w Włochami znacznie silniej niż barwy narodowe. Każda włoska moneta euro ma inny rewers. Zaczynając od najdrobniejszych monet sytuacja przedstawia się następująco.
Jednocentówka z rewersem ukazującym Castel del Monte zaprojektowany w trzynastym wieku. Na dwóch centach rewers turyński z Gran Madre z wieżą Mole Antonelliana, jednym z najbardziej rozpoznawalnych tamtejszych zabytków. Na pięciu centach rewers ukazuje prawdziwy symbol potęgi Rzymu czyli Koloseum, natomiast na monecie o nominale dziesięciu centów widnieje detal z jednego z obrazów Boticellego, mianowicie z „Narodzin Wenus”. Na dwudziestce bardziej współcześnie, rewers to rzeźba włoskiego przedstawiciela futuryzmu, Boccioniego. Pięćdziesiątka znów z odwołaniem klasycznym prezentuje posąg Marka Aureliusza na koniu. Na monecie o nominale jednego euro można zobaczyć Człowieka witruwiańskiego. Oczywiście autorem tej ryciny w oryginale był mistrz da Vinci. Natomiast na najwyższym nominale, trochę dla niektórych niespodziewanie, aczkolwiek zupełnie zasłużenie, podobizna Dantego Alighieri autorstwa równie znanego przecież Rafaela.
Monety euro dla Włoch to bardzo specyficzne dzieła sztuki. Nie odwołując się do symboli narodowych w zasadzie opisują całą historię Włoch, od najdawniejszych dziejów po dziś. Brakuje może kilku cennych atrybutów Włoch, na przykład Romulusa i Remusa czy wieży w Pizie, ale niemożliwością jest, aby te kilka nominałów monet euro pomieściło wszystkie możliwe kulturalne ikony Włoch, które przecież przez długi czas były ojczyzną filozofów, malarzy, projektantów i pisarzy oraz twórców mniej lub bardziej interesujących projektów. Z całą pewnością, z kolekcjonerskiego punktu widzenia, monety włoskie są prawdziwą gratką, nadając się do setek tematycznych kolekcji, w zależności od ujęcia tematu. Na pewno jednak są to jedne z najbardziej ciekawych i zadziwiających monet euro, jakie w ogóle były wybite, a dla wielu niepojętym jest w ogóle, jak udało się stworzyć tak bardzo narodowe i światowe monety w jednym
25 AprDukaty lokalne a dwuzłotówki
Dukaty lokalne często porównywane są z popularnymi dwuzłotówkami. Zapewne spowodowane jest to pozornym podobieństwem wykonania. Ten sam rozmiar krążka, czy podobna barwa metalu z jakiego są one wykonane. Jednak popularne dwuzłotówki są emitowane przez Narodowy Bank Polski, a ich liczba wielokrotnie przewyższa nakłady w jakich wydawane są dukaty lokalne. Oczywiście przekłada się to również na jakość wykonywanych monet. Jeżeli chodzi o dwuzłotówki okolicznościowe – są to monety średniej jakości. Niektóre są wykonane w sposób dokładny i staranny, projekt jest bardzo dobry. Natomiast inne są niestaranne i maja nieciekawy design. Dukaty lokalne wydawane są w mniejszym nakładzie i – co za tym idzie – są wykonywane dokładniej. Każdy emitent stara się, aby projekty danych monet były jak najbardziej staranne, ponieważ każdemu zależy, żeby to jego miasto miało najwspanialsze dukaty lokalne.
Idąc dalej tropem dukatów lokalnych – są one idealne do promocji danego regionu. Zwracają uwagę turystów oraz społeczności lokalnej. Wizerunki na nich prezentowane są kombinacją symboli, jakie mają kojarzyć się ludziom z danym regionem i wydarzeniem, które powinno się z nim kojarzyć. Tym sposobem na dukatach lokalnych pojawiają się rzadkie zwierzęta czy rośliny występujące na danym terenie, czy dla niego charakterystyczne. Przykładem na takie monety mogą być kruszczyk siny i mikołajek nadmorski z Gmin Nadzalewowych, oraz z motywami zwierzęcymi głuszec i kuropatwy z Biłgoraja, pięć nurtów: bóbr i bielik z Kołbaskowa, czy sławny bóbr z Suwałk. Na dukatach pojawić mogą się również różnego typu atrakcje turystyczne. Mogą zwracać one uwagę na wydarzenia historyczne. Bardzo powszechnym jest też za jego pomocą upamiętnianie praw lokacyjnych czy miejskich danej miejscowości. W każdym wypadku są to ważne dla danego regionu symbole, czy wydarzenia.
Każde z dukatów lokalnych są produkowane przez Mennicę Polską. Mają one charakter bonu towarowego. Co to oznacza? Jest to pewnego rodzaju forma płatności, inna niż pieniądze których używa się na co dzień. Honorowana jest jednak jedynie w określonym czasie w danym regionie. Władze miasta wyznaczają odpowiednie punkty usługowe, gdzie można stosować dukaty lokalne jak pełnoprawną formę płatności. Oznaczenia te są podawane do oficjalnej wiadomości. W taki sposób miasta się promują i wychodzi im to bardzo dobrze.
18 AprAlbumy, klasery, kasety, kuferki, kapsle, holdery…
Dla każdego z nas numizmatyka jest czymś innym. Tak samo jak inny jest każdy z nas. Dla jednych może to być hobby, dla innych sposób na nudę, pasja, czy sposób na życie. Tak samo jedyna w swoim rodzaju jest nasza kolekcja. Jedni zbierają autentyki, inni repliki. Jedni kolekcjonują monety z minionych epok, inni wolą monety współczesne. Jeszcze inni wolą banknoty lub zupełnie odmienne, oryginalne numizmaty. Nie ma przepisu na dobrą kolekcję, lub na dobrego numizmatyka. Najważniejsze aby prowadziła pasja. Wtedy wiadomo będzie kiedy i w jakim podążyć kierunku. A kierunków jest wiele. Do tego dołożyć możemy szereg akcesoriów kolekcjonerskich i nasze skarby będą bezpiecznie przechowywane i pięknie wyeksponowane. A do wyboru mamy wiele np. albumy, klasery, kasety, kuferki, etui, kapsle, holdery, również lupy. Warto pamiętać, że akcesoria, to nie tylko estetyka, ale również bezpieczeństwo. Ochrona przed uszkodzeniami i zabrudzeniami pozwoli cieszyć się naszą kolekcją przez długie lata. Numizmatyka kojarzy się głównie z kolekcjonowaniem monet. bardzo często monety te występują w seriach, a każda seria posiada jakiś motyw przewodni, temat oraz cel. Przykładowo od 1993 roku jest emitowana seria „Zwierzęta świata”. Celem serii jest zaprezentowanie gatunków zwierząt zagrożonych przez rozwijającą się cywilizację. Cyklicznie co rok wydawana jest moneta z wizerunkiem zwierzęcia. Ale numizmatyka, to nie tylko serie. To również monety wydawane na specjalne okazje, wybijane dla podkreślenia ważności danego wydarzenia. Nazywane są okolicznościowymi. Najnowszą i najważniejszą monetą okolicznościową wyemitowaną przez Narodowy Bank Polski w 2011 roku jest „Beatyfikacja Jana Pawła II – 1 V 2011”. Aż 5 monet zostanie poświęconych papieżowi Polakowi – tradycyjnie dwuzłotówkę z nordyckiego złota, srebrną 20-złotówkę oraz 3 złote monety o nominałach 25, 100 i 1.000 zł. Ta ostatnia moneta zostanie wyemitowana w ilości zaledwie 500 szt. i wzbudza największe zainteresowanie. Na to konto dwuzłotówek powstanie milion.
15 AprHerby województw
„Herby województw” to jedna z serii numizmatycznych wydawanych przez Narodowy Bank Polski. Cała kolekcja zawiera szesnaście monet obrazujących aktualny stan podziału administracyjnego w Polsce. Na rewersie każdej z nich został przedstawiony herb danego województwa. Z kolei na awersie został przedstawiony orzeł na stylizowanej mapie Polski. Numizmaty wprowadzano do obiegu systematycznie w odstępach około miesięcznych od 28 stycznia 2004 roku. Monety z tej kolekcji emitowane były w kolejności alfabetycznej miast. Były to województwa: dolnośląskie, 28. stycznia 2004 roku; kujawsko-pomorskie, 20. lutego 2004 roku; lubelskie, 19. marca 2004 roku; lubuskie, 5. kwietnia 2004 roku; łódzkie, 17. maja 2004 roku; małopolskie, 7. czerwca 2004 roku; mazowieckie, 8. lipca 2004 roku; opolskie, 20. sierpnia 2004 roku; podkarpackie, 20. września 2004 roku; podlaskie, 29. października 2004 roku; pomorskie, 17. listopada 2004 roku; śląskie, 1. grudnia 2004 roku; świętokrzyskie, 20. stycznia 2005 roku; warmińsko-mazurskie, 22. lutego 2005 roku; wielkopolskie, 15. marca 2005 roku; zachodniopomorskie, 11. kwietnia 2005 roku. Numizmaty o nominałach dwuzłotowych zostały wykonane ze stopu Nordic Gold. Ich nakład wynosił od 700 tysięcy do miliona sztuk. Ówczesny prezes Narodowego Banku Polskiego profesor Leszek Balcerowicz powiedział na konferencji prasowej zwołanej z okazji wydania tej serii, że pomysł na tę kolekcję numizmatyczną został zaczerpnięty ze Stanów Zjednoczonych. W USA w 1999 roku rozpoczęto emisję serii pięćdziesięciu ćwierćdolarówek z herbami poszczególnych stanów. Cała seria może okazać się w przyszłości bardzo wartościowa. Z chwilą ewentualnej zmiany podziału administracyjnego jej wartość na pewno wzrośnie, gdyż nabierze znaczenia historycznego obrazującego strukturę Polski. Seria tych numizmatów w całości jest jeszcze do nabycia na wielu portalach aukcyjnych, dlatego istnieje niepowtarzalna szansa, żeby stać się jej właścicielem. Z pewnością każdy numizmatyk będzie szczęśliwy z posiadania tej kolekcji.
15 AprOdpowiednie przechowywanie monet.
Numizmatyka, to odpowiedzialne hobby. Oprócz szlifowania swojego zmysłu zdobywcy na poszukiwaniach i nabywaniu cennych dla nas znaków pieniężnych z różnych okresów historii, z różnych państw, czy też kolekcji, numizmatyk pamięta o jeszcze jednej sprawie. Mianowicie, żeby mógł cieszyć się swoją kolekcją bez narażenia jej na uszkodzenie musi zaopatrzyć się w różnego rodzaju akcesoria numizmatyczne. Jest to o tyle ważne, że uszkodzone i zabrudzone banknoty, czy monety nie zawsze da się uratować. Zwłaszcza jeśli to rzadki okaz, strata dla kolekcjonera byłaby niepowetowana. W tym względzie warto śledzić rynek akcesoriów kolekcjonerskich. Jednak trzeba być ostrożnym. W dzisiejszych czasach, wybór determinuje głównie cena za jaką jesteśmy skłonni nabyć dany przedmiot. W tym momencie możemy wpaść w pułapkę. Internet jest współcześnie miejscem dokonywania zakupów na coraz szerszą skalę. Oprócz wygody niesie ze sobą pewne ryzyko. Nie chodzi tylko o oszustwa finansowe. Zatrzymajmy się na przykład przy kapslach na monety. Są one wykonywane z przezroczystego tworzywa sztucznego, powinny być bardzo szczelne, żeby w należyty sposób chronić nasze monety. Ale to nie wszystko. Rzeczywistość szykuje nam jednak zgoła inne niespodzianki. Mianowicie taki, wydawałoby się zwykły kapsel, może wyrządzić nam więcej szkody niż pożytku. Wbrew pozorom, niezwykle istotne może okazać się dokonanie zakupu u znanych firm. Takie zakłady nie pozwolą sobie na wypuszczenie na rynek niebezpiecznych towarów. Produkują one kapsle ze znanych materiałów (zawsze podane w opisie), które nie są reaktywne i w żaden sposób nie wyrządzą krzywdy naszym monetom. Jeżeli dokonamy zakupu u źródła niewiadomego pochodzenia, z niewiadomych materiałów, możemy się bardzo rozczarować. Nie warto aż tak bardzo oszczędzać, gdyż może nas to o wiele więcej kosztować. Zwłaszcza, że kapsle znanych firm, to nie jest znaczący wydatek. Waha się on zazwyczaj w granicach od około 7 do około 25 zł za 10 sztuk. Zatem każdy może znaleźć cos bezpiecznego dla siebie.
